Hasır Bilezik Bozdurma Hesabı: Gram, Ayar ve Has Çarpanıyla Örnek

Hasır bilezik bozdurma konusunda en çok kırgınlık, rakam tezgâhta ilk kez duyulduğunda yaşanır. "Ben bunu şu kadara almıştım" cümlesini sık duyarız. Oysa hesabı önceden bilirseniz sürpriz olmaz. Bu yazıda bir Trabzon hasırının bozdurma değerini gram, ayar ve has çarpanıyla nasıl hesaplayacağınızı, 26 Eylül 2026 tarihli fiyatlarımızla gerçek bir örnek üzerinden gösteriyoruz.

Önce kısa bir hatırlatma: rakamlar örnektir. Altın fiyatı gün içinde birçok kez değişir. Hesabı yaparken o anki fiyatı canlı altın fiyatları sayfasından alın.

Hasır bilezik bozdurma hesabı üç sayıyla yapılır

Kuyumcunun kafasındaki hesap basittir: gram × has çarpanı × has fiyatı. Gram, bileziğin tartıdaki ağırlığıdır. Has çarpanı, altının ayarından gelir. Has fiyatı ise o an saf altının gram fiyatıdır. Pratikte kuyumcular 22 ayar için doğrudan "22 ayar bilezik bozdurma fiyatı"nı kullanır; bu fiyat has hesabının zaten yapılmış halidir.

1. Gram: bileziği tarttırın

Hasır bilezik tek parça tartılır; kilit ve başlık da tartıya girer. Hassas terazide 0,01 gram hassasiyetle bakılır. Evde mutfak terazisiyle tartmak yaklaşık bir fikir verir ama bozdurmada esas alınmaz. Trabzon hasırı ağır bir takıdır. Coğrafi işaret tescil belgesinde ortalama bir hasır bileziğin 80-120 gram arasında olduğu yazar (Türk Patent, Tescil No: 94). Tabii daha ince, az sıralı hasırlar da çok yaygındır.

2. Ayar: 916 ayar bilezik ne demek?

Çarşıda "916 ayar bilezik" diye sorulan şey aslında 22 ayar bileziktir. 916, milyem değeridir: bin birimlik alaşımda 916 birim saf altın var demektir. Trabzon hasırının tescil belgesine göre hasır genellikle 916 milyem (22 ayar) altından örülür, ancak ticari amaçla 14 ile 22 ayar arasında da örülebilir. Yani her hasır 22 ayar değildir. Damgaya bakın; emin değilseniz kuyumcuya ölçtürün.

3. Fiyat: hangi sütuna bakılır?

Sitemizde her ürünün iki fiyatı var. Alış, bizden alırken ödediğiniz; satış, bize bozdururken elinize geçen fiyattır. 26 Eylül 2026'da 22 ayar bilezik için gram başına alış 6.553,35 TL, satış 6.101,84 TL idi. Hasır bilezik bozdurma hesabında sağdaki, yani satış rakamını kullanırsınız.

Örnek hesap: 26 Eylül 2026 fiyatlarıyla 22 ayar hasır

Elinizde sağlam, damgası okunan, 40 gram, 22 ayar bir Trabzon hasırı olsun. Gram başına bozdurma fiyatı 6.101,84 TL. Hesap şöyle: 40 × 6.101,84 TL = 244.073,60 TL. Kuyumcu tartıyı ve ayarı kontrol ettikten sonra bu rakama yakın bir teklif verir.

Aynı fiyatla farklı gramajlarda 22 ayar hasır için tablo:

Aynı 40 gram bilezik 22 ayar değil de 14 ayar çıkarsa ne olur? İçindeki saf altın 40 × 0,585 = 23,4 grama düşer. Böyle durumlarda kuyumcu hesabı has üzerinden yapar. Aşağıdaki tabloda has fiyatını gram altının satış fiyatından türettik; gerçek teklif kuyumcunun o günkü has fiyatına göre biraz farklı olabilir.

Has fiyatını şöyle bulduk: 26 Eylül 2026'da 24 ayar gram altının satış fiyatı 6.652,60 TL idi. Gram altın 995 milyem olduğu için saf altının gramı yaklaşık 6.686,03 TL ediyordu. 22 ayar satırı ile üstteki tablodaki 40 gram rakamı arasındaki küçük fark, kuyumcunun bilezik için kullandığı fiyattan gelir. Kendi rakamınızı denemek için altın hesaplama aracı sayfasını kullanabilirsiniz.

Aldığım fiyattan neden düşük?

Çünkü aldığınız fiyatın içinde işçilik vardı, bozdurduğunuz fiyatta yok. Trabzon hasırı el işidir. Tescil belgesine göre altın 31-32 mikron kalınlığında tele çekilir ve tamamen elle örülür. Bu emeğin bedeli satışta fiyata eklenir. Bozdururken kuyumcu bileziği altın olarak alır; örgünün emeği hesaba girmez.

Bir de alış-satış makası var. Aynı gün 22 ayar bilezikte alış ile satış arasındaki fark gram başına 451,51 TL idi. Hasırı yeni alıp birkaç ay sonra bozdurursanız hem işçiliği hem bu makası kaybedersiniz. Altın fiyatı o arada yükseldiyse fark kapanabilir, düştüyse açılır. Takıyı yatırım aracı olarak düşünüyorsanız bu hesabı baştan yapın; bu konuyu bilezik yatırımının artı ve eksileri yazımızda ayrıca ele aldık.

Alırken sorarsanız bozdururken şaşırmazsınız

Hasır alırken fiyatı tek kalem olarak değil, parça parça sorun: gram kaç, ayar kaç, gram başına altın fiyatı ne, işçilik ne kadar? Bu dört bilgiyi faturaya ya da bir kenara yazın. Yıllar sonra bozdururken elinizde hazır bir karşılaştırma olur. İyi bir kuyumcu bu soruları yadırgamaz. Hasırın nasıl örüldüğünü, kalitesinin nasıl anlaşıldığını merak ediyorsanız Trabzon hasırı nedir yazımıza göz atın.

Düğünde takılan hasırlarda bu bilgi çoğu zaman yoktur; bilezik hediye gelmiştir, faturası başkasındadır. Bu durumda hesabı tartı ve ayar üzerinden baştan yaparsınız. Yukarıdaki tablo tam da bunun için var.

Tezgâhta hasırda nelere bakılır?

• TTH damgası: Coğrafi işaretin kullanım biçimine göre Trabzon Telkariye ve Hasırı ürünlerinde "TTH" damgası aranır. Damga kilide yakın yerde olur. Damga yoksa ayar ölçülerek belirlenir.

• Başlık ve kilit: Başlık değiştirilmiş mi, kilit sonradan mı takılmış? Farklı ayarda bir kilit, toplam hesabı değiştirir.

• Ütü ve onarım: Hasır zamanla ezilir; kuyumcular ütüleyerek düzeltir. Onarılmış, lehim görmüş yerler kontrol edilir.

• Kopuk tel ve açılma: Kopuk hasır da bozdurulur; ikinci el takı olarak değil, eritilecek altın olarak değerlendirilir.

• Taş ve süs: Taşlı ya da mineli parçalar varsa ağırlıkları düşülür.

Bu kontrol birkaç dakika sürer. Tartıyı görün, ayarın nasıl belirlendiğini sorun. Rakam size düşük geldiyse hangi fiyattan hesaplandığını öğrenin. Bizim tezgâhta da aynı sırayı izleriz: tartı, ayar kontrolü, fiyat. Genel bozdurma sürecini Trabzon'da altın bozdurma rehberi yazımızda anlattık.

Bozdurmak mı, başka altına çevirmek mi?

Bazı müşterilerimiz hasırı paraya değil, çeyreğe ya da grama çevirmek ister. Bu durumda iki ayrı işlem vardır: hasırı satış fiyatından bozdurursunuz, yeni ürünü alış fiyatından alırsınız. İki fiyatı ayrı ayrı görmeniz, takasın size neye mal olduğunu gösterir. Örneğin 40 gram 22 ayar hasırın 26 Eylül 2026 bozdurma tutarıyla kaç ziynet çeyrek alınacağını hesaplamak için tutarı çeyreğin alış fiyatına bölmeniz yeter.

O günün rakamlarıyla: 244.073,60 TL ÷ 11.682,31 TL ≈ 20 çeyrek. Artan tutar nakit ya da havale ile ödenir.

Fiziki altın taşımak istemeyenler için bir yol daha var. Hasırı mağazada bozdurduktan sonra parayı hesabınıza TL olarak yatırıp online altın tarafında gram altın alabilirsiniz. Trabzon online altın hesabında altın anlık fiyattan alınıp satılır; istediğinizde fiziki teslim isteyebilir ya da tekrar TL'ye çevirebilirsiniz. Mağazamızın yeri ve saatleri mağazamız sayfasında.

Son bir not: bu hesaplar bugünkü değeri gösterir, yarın ne olacağını söylemez. Altın fiyatı iki yönlü hareket eder. Bozdurma kararınızı ihtiyacınıza göre verin.

Sık Sorulan Sorular

Hasır bileziğin gramı kaç para?

22 ayar hasırda gram fiyatı, 22 ayar bilezik bozdurma fiyatına yakındır. 26 Eylül 2026'da bu rakam 6.101,84 TL idi. Güncel rakam için 22 ayar bilezik sayfasına bakın.

916 ayar bilezik kaç ayar?

916, milyem değeridir ve 22 ayara karşılık gelir. Çarşıda "916 ayar" denmesi yaygındır ama doğru ifade "916 milyem, 22 ayar"dır.

Hasır bileziğin işçiliği geri alınır mı?

Hayır. Bozdurmada altının has değeri ödenir. Hasırın el işçiliği, alırken ödenen ve bozdururken geri gelmeyen kısımdır.

TTH damgası olmayan hasır bozdurulur mu?

Bozdurulur; kuyumcu bu durumda ayarı ölçerek belirler. Ayar 22'nin altında çıkarsa hesap has üzerinden yapılır ve tutar düşer.

Bozdurmadan önce hasırı temizletmeli miyim?

Gerek yok. Kir ve toz tartıyı neredeyse hiç etkilemez; kuyumcu gramı ve ayarı zaten kendisi kontrol eder. Evde sert kimyasalla temizlemeye çalışmak ise kilide ve lehimli yerlere zarar verebilir.

Kopmuş ya da ezilmiş hasır daha mı ucuza gider?

Kopuk ya da ezik hasır da altın olarak değerlendirilir. Ayar ve gram aynıysa fark genelde küçüktür; asıl kayıp, zaten geri gelmeyecek olan işçiliktir.