Trabzon hasırı nedir?
Trabzon hasırı, saç teli inceliğinde (31–32 mikron) çekilmiş altın telin elle, kumaş gibi örülmesiyle yapılan bir takıdır. Tel önce halkalara sarılır, sonra bir düz bir ters örülerek sıra sıra ilerler. İyi örülmüş hasır elde yumuşak durur ama şeklini kaybetmez; üzerine su döküldüğünde altına sızdırmaz. Bu teknik Trabzon'da yüzyıllardır anneden kıza öğretilerek bugüne gelmiştir.
En bilinen hali hasır bileziktir. Aynı örgüyle gerdanlık, küpe ve yüzük de yapılır; bilezik ve gerdanlık birlikte alındığında takım olur. Örgünün nasıl yapıldığını adım adım Trabzon hasırı nedir yazımızda anlattık.
TTH damgası ve coğrafi işaret
"Trabzon Telkariye ve Hasırı", Türk Patent ve Marka Kurumu'nda 94 numarayla tescilli bir coğrafi işarettir (mahreç işareti, 2006). Tescili Trabzon Kuyumcu ve Saatçiler Odası yaptırmıştır. Bu kapsamdaki ürünlere, adın baş harflerinden oluşan oval TTH damgası vurulur. Damgalı ürünün etiketinde üretici adı, madenin cinsi ve ayarı, ürünün Trabzon telkari ve hasır tekniğiyle yapıldığı yazar.
Sattığımız hasırlar ailemizin işletmesi Doksanbir Kuyumculuk'un TTH damgasını taşır. Hasır alırken damgaya ve etikete bakın; damgasız ürünü ayar evinde kontrol ettirmeden almayın. Belgeye göre ikinci el hasır yeniden satışa çıkarılamaz, eritilmesi gerekir.
Sıra sayısı ne demek?
Hasırın üzerindeki her yatay örgü şeridine bir sıra (kol) denir. Sıralar arasındaki ince burgulu tel çizgisi, bir sıranın bittiği yeri gösterir. Sıra sayısı arttıkça hasır genişler ve ağırlaşır; fiyatı da gramla birlikte artar. Çarşıda hasır tek sayılarla örülür: 5, 7, 9 sıra bileklik; 11'den 21'e bilezik.
| Model | Gram | Genişlik |
|---|---|---|
| 5 sıra bilezik | 21–23 gr | ~1 cm |
| 7 sıra bilezik | 29–33 gr | ~1,5 cm |
| 9 sıra bilezik | 37–40 gr | ~1,8 cm |
| 11 sıra bilezik | 43–50 gr | ~2,2 cm |
| 13 sıra bilezik | 55–59 gr | ~2,7 cm |
| 15 sıra bilezik | 65–71 gr | ~3,2 cm |
| 17 sıra bilezik | 74–77 gr | ~3,6 cm |
| 19 sıra bilezik | 84–87 gr | ~4,1 cm |
| 21 sıra bilezik | 88–95 gr | ~4,6 cm |
| 3 sıra gerdanlık | 24–28 gr | ~0,7 cm |
| 5 sıra gerdanlık | 40–46 gr | ~1,1 cm |
| 7 sıra gerdanlık | 55–62 gr | ~1,5 cm |
| 3 sıra küpe | 5–7 gr | — |
| 5 sıra küpe | 8–10 gr | — |
| 3 sıra yüzük | 3–5 gr | — |
Gram aralıkları piyasadaki standart boylara göredir (bilezik 18 cm, gerdanlık 42 cm, yüzük 14 numara); aynı modelin iki parçası birkaç gram farklı tartabilir.
Hasır fiyatı nasıl hesaplanır?
Hasır gramla satılır: parçanın gramı × hasır gram fiyatı. Hasırın gram fiyatı, düz 22 ayar bilezikten yüksektir, çünkü içinde saatler süren el örgüsünün işçiliği vardır. Yukarıdaki kutuda gördüğünüz gram fiyatı canlıdır ve piyasayla birlikte değişir.
Bozdururken durum farklıdır: hasırı bize getirdiğinizde 22 ayar gram alış fiyatı ödenir, işçilik geri gelmez. Bu yüzden hasırı takmak için alın; birikim içinse gram altın ya da çeyrek daha az kayıplıdır. Örnek hesap için hasır bilezik bozdurma hesabı yazımıza bakın.
Nasıl sipariş verilir?
- Beğendiğiniz modelde Fiyat sorun'a basın ya da +90 462 321 23 21 numarasından bizi arayın. Hesap açmanız gerekmez.
- Elimizdeki parçanın gramını ve o anki fiyatını söyleriz. Hasır el işi olduğu için aynı sıradaki iki bilezik birkaç gram farklı tartabilir; fiyat, sizin alacağınız parçanın tartısına göre yazılır.
- Ödemeyi kart ya da EFT ile yaparsınız. Her satışta fatura kesilir.
- Hasırı sigortalı kargoyla 2–4 iş gününde adresinize göndeririz. Trabzon'daysanız Ali Paşa Çarşısı'ndaki dükkânımızdan da teslim alabilirsiniz.
Sayfadaki fotoğraflar modelleri tanıtmak içindir. Sipariş öncesi göndereceğimiz parçanın kendi fotoğrafını isteyebilirsiniz.
Hasırın bakımı
Hasırı parfüm, krem ve deniz suyundan uzak tutun; havuza ve banyoya takmayın. Kirlendiğinde ılık, hafif sabunlu suda yumuşak bir fırçayla temizleyip bol suyla durulayın ve kurulayın. Hasırı katlamayın, ezmeyin; kendi kutusunda, yassı olarak saklayın. Başlıkta gevşeme ya da örgüde açılma görürseniz dükkânımıza getirin.
Trabzon'da hasır: dükkânımız
1989'dan beri Kunduracılar Caddesi'ndeki Ali Paşa Çarşısı'ndayız. Hasırı elinize alıp denemek isterseniz dükkâna uğrayın; yol tarifi mağazamız sayfasında. Düğün hazırlığı yapıyorsanız Trabzon düğün altını yazımız da işinize yarar.
Sık Sorulan Sorular
Trabzon hasırı kaç ayar?
Sattığımız hasırlar 22 ayardır (916 milyem). Coğrafi işaret belgesi ticari amaçla 14 ile 22 ayar arasında örülmesine izin verir; bu yüzden başka yerden alırken ayarı mutlaka sorun.
Hasır fiyatı nasıl hesaplanıyor?
Hasırın gramı, sayfadaki hasır gram fiyatıyla çarpılır; gram fiyatına işçilik dahildir. Her modelin piyasadaki gram aralığını yazdık, kartlardaki fiyat bu aralığın ortalamasıdır. Kesin tutar, size gönderilecek parça tartılınca çıkar.
Hasırı bozdururken ne kadar alırım?
Bozdururken 22 ayar gram alış fiyatı geçerlidir; işçilik geri gelmez. Güncel rakam, sayfanın başındaki kutuda "bozdururken gram" satırında yazar.
TTH damgası ne demek?
TTH, "Trabzon Telkariye ve Hasırı" coğrafi işaretinin baş harfleridir. Tescili Trabzon Kuyumcu ve Saatçiler Odası yaptırmıştır. Damga 6 × 9 mm ovaldir; etikette üretici adı, maden cinsi ve ayarı yazar.
Trabzon dışına gönderiyor musunuz?
Evet. Hasırı sigortalı kargoyla 2–4 iş gününde gönderiyoruz. Ödeme kart ya da EFT ile yapılır, her satışta fatura kesilir.
Hasır takım alınca parçalar uyumlu olur mu?
Takımdaki gerdanlık ve bileklik aynı sıra sayısıyla örülür, bu yüzden yan yana genişlikleri birbirini tutar. 5 ve 7 sıra gerdanlık-bileklik takımları var; küpe ve yüzüğü aynı sıradan ayrıca ekleyebilirsiniz.
Bileğime hangi sıra olur?
Sıra sayısı hasırın genişliğini belirler, bilek ölçüsünü değil. İnce bilekte 11–13 sıra, gelin takısında 15 sıra ve üstü sık seçilir. Bilek çevrenizi santimle yazarsanız boyu ona göre ayarlarız.
Alacağım hasırın gramını nereden öğrenirim?
Siparişte size göndereceğimiz parçayı tartıp gramını ve o anki tutarını söyleriz; ödeme bu tutar üzerinden yapılır. Dükkâna gelirseniz tartıyı gözünüzle görerek alırsınız.