Has Altın ve Milyem Nedir? Has Karşılığı Nasıl Hesaplanır
Has altın ne demek, milyem ayardan nasıl çıkar, 995, 916 ve 585 damgası ne anlatır? Bilezik ve hurdanın has karşılığını örnek tablolarla hesaplayın.
Has altın ve milyem, kuyumcunun her gün kullandığı ama müşteriye pek anlatılmayan iki kelimedir. Tezgâhta bir bileziği tartıp "bunun içinde 18 gram has var" dediğimizde şaşıran çok olur. Oysa hesap basittir: altının gramını milyemiyle çarparsınız, içindeki saf altını bulursunuz. Kuyumcunun gözünde bir takının değeri, işçiliğinden önce bu rakamdır.
Aşağıda has altının ne demek olduğunu, milyemin ayardan nasıl çıktığını, 995, 916, 750 ve 585 gibi damgaların ne anlattığını ve kuyumcunun bilezik ya da hurdayı nasıl hasa çevirdiğini örneklerle anlattık. TL örnekleri 26 Eylül 2026'da dükkânımızın ekranında görünen fiyatlardır; güncel rakam için canlı altın fiyatları sayfasına bakın.
Has altın nedir?
Çarşıda "has" kelimesi iki anlamda kullanılır. Birincisi, saf ya da saf sayılacak kadar yüksek ayarlı altın demektir. Gram altın ve külçe bu yüzden "has altın" diye de anılır. İkincisi, bir altın ürünün içindeki saf altın miktarıdır. "Bu bileziğin hası kaç gram?" sorusu bu ikinci anlamdır.
İkinci anlam daha önemlidir, çünkü her altın ürün aslında bir alaşımdır. Saf altın çok yumuşaktır; bilezik, yüzük ya da sikke yapılacak altının içine sertlik versin diye bakır ve gümüş gibi metaller katılır. 22 ayar bir bilezikte de, 14 ayar bir kolyede de altın vardır; fark, içindeki altının oranıdır. Has hesabı bu oranı grama çevirir.
Şunu da bilin: tezgâhta satılan gram altın bile tam 1000 değil, 995 milyemdir. Yani 1 gram gram altının içinde 0,995 gram has vardır. Bu, yatırımlık altında kabul görmüş bir saflık standardıdır ve ürünün kusuru değildir.
Milyem nedir, ayardan nasıl çıkar?
Milyem, altının binde kaçının saf altın olduğunu gösterir. Ayar ise aynı şeyi 24 üzerinden söyler. Saf altın 24 ayar sayılır; 22 ayar, 24 parçanın 22'si altın demektir.
Ayardan milyeme geçmek için ayarı 24'e bölüp 1000 ile çarparsınız. 22 ÷ 24 × 1000 = 916,67. Bileziklerin içine basılan "916" damgası buradan gelir. 18 ayar 750 milyem eder. 14 ayarda hesap 583 çıkar ama damga 585 olarak basılır; bu, takıda yerleşmiş standarttır.
Ayar | Milyem (damga) | 1 gramdaki has | 10 gramdaki has | Çarşıda nerede görülür |
|---|---|---|---|---|
24 ayar | 995 | 0,995 gram | 9,95 gram | Gram altın, külçe |
22 ayar | 916 | 0,916 gram | 9,16 gram | Bilezik, çeyrek, yarım, tam, Reşat, Ata |
21 ayar | 875 | 0,875 gram | 8,75 gram | Bazı eski ve yurt dışı takılar |
18 ayar | 750 | 0,750 gram | 7,50 gram | Pırlanta montürü, yüzük |
14 ayar | 585 | 0,585 gram | 5,85 gram | Kolye, küpe, günlük takı |
8 ayar | 333 | 0,333 gram | 3,33 gram | Düşük fiyatlı takı, bazı ithal ürünler |
Ayarlar arasındaki farkı günlük kullanım açısından 22 ayar ile 24 ayar altın farkları yazımızda anlattık. Burada işimiz hesapla.
Has karşılığı nasıl hesaplanır?
Formül tek satırdır:
Has (gram) = Ürünün gramı × Milyem ÷ 1000
Birkaç örnek verelim. Ağırlıkları sitemizdeki ürün bilgilerinden aldık.
Ürün | Ağırlık | Milyem | Has karşılığı |
|---|---|---|---|
1,75 gram | 916 | 1,603 gram | |
3,50 gram | 916 | 3,206 gram | |
7,01 gram | 916 | 6,421 gram | |
1,80 gram | 916 | 1,649 gram | |
10,00 gram | 916 | 9,160 gram | |
10,00 gram | 995 | 9,950 gram | |
14 ayar kolye | 6,00 gram | 585 | 3,510 gram |
18 ayar yüzük | 4,00 gram | 750 | 3,000 gram |
Tablonun son iki satırı en çok şaşırtan kısımdır. 6 gramlık 14 ayar bir kolyenin içinde yaklaşık 3,5 gram has vardır; bu, bir ziynet yarımın hasından biraz fazladır. Bu yüzden 14 ayar bir takının gramı, 22 ayar bir bileziğin gramıyla aynı fiyattan hesaplanmaz.
Has fiyatından TL karşılığına
Hası bulduktan sonra TL karşılığı için saf altının o anki gram fiyatı gerekir. Kuyumcular buna kısaca "has fiyatı" der. Elinizde sadece gram altın fiyatı varsa has fiyatını kendiniz çıkarabilirsiniz: gram altın 995 milyem olduğu için fiyatı 0,995'e bölersiniz.
26 Eylül 2026'da dükkânımızın ekranında gram altının bozdurma fiyatı (sitemizdeki "Satış" sütunu) 6.652,60 TL idi. 6.652,60 ÷ 0,995 ≈ 6.686,03 TL. Yani o gün bozdurma tarafında saf altının gramı yaklaşık 6.686 TL ediyordu.
Buna göre birkaç ürünün has üzerinden yaklaşık değeri şöyle çıkar:
6 gramlık 14 ayar kolye: 3,51 gram has × 6.686,03 TL ≈ 23.467,97 TL
4 gramlık 18 ayar yüzük: 3,00 gram has × 6.686,03 TL ≈ 20.058,09 TL
20 gramlık 22 ayar bilezik: 18,32 gram has × 6.686,03 TL ≈ 122.488,07 TL
Bu rakamlar tezgâhtaki teklifle birebir aynı olmaz. 22 ayar bilezik için kuyumcular doğrudan ekrandaki "22 ayar bilezik" fiyatını kullanır. 26 Eylül 2026'da bu fiyat bozdurmada gram başına 6.101,84 TL idi; 20 gram için 122.036,80 TL eder. Has üzerinden bulduğumuz rakamla arasındaki küçük fark, bilezik için kullanılan fiyattan gelir. Kendi rakamınızı denemek için altın hesaplama aracında "22 Ayar (Gram)" ya da "Gram Altın (24 Ayar)" seçip gram girebilirsiniz.
Alırken has gramına ne ödüyorsunuz?
Has hesabı sadece bozdururken değil, alırken de işe yarar. Farklı ürünleri aynı ölçüye getirmenin yolu, her birinin fiyatını içindeki has gramına bölmektir. Aşağıda 26 Eylül 2026'da dükkânımızın ekranındaki fiyatlarla bu hesabı yaptık.
Ürün | Alırken has gramı başına | Bozdururken has gramı başına |
|---|---|---|
Gram altın | 7.079,31 TL | 6.686,03 TL |
10 gram külçe | 7.109,61 TL | 6.681,03 TL |
Ziynet çeyrek | 7.287,78 TL | 6.836,64 TL |
Ata çeyrek | 7.249,56 TL | 6.849,03 TL |
22 ayar bilezik | 7.154,31 TL | 6.661,40 TL |
Burada dikkat: çeyrek, yarım ve tam gibi sikkeler adetle alınıp satılır. Fiyatları gram hesabına yakındır ama birebir onun üstüne kurulmaz; hem alırken hem bozdururken sikkenin kendi fiyatı geçer. Bu yüzden tablo, "hangisi kârlı" sorusuna tek başına cevap vermez. Asıl kayıp, alış ile bozdurma arasındaki farktan gelir. Bu farkı ürün ürün altın alış satış farkı (makas) yazımızda hesapladık.
Kuyumcu bileziği ve hurdayı hasa nasıl çevirir?
Tezgâha bir poşet dolusu eski takı geldiğinde iş şu sırayla yürür:
Ayırma. Takılar ayarına göre ayrılır. 22 ayar bilezikler bir yana, 14 ve 18 ayar kolye ve küpeler bir yana konur. Taşlı parçalar ayrıca ayrılır.
Taş ve yabancı parça. Taş, inci, çelik yay ya da gümüş kilit gibi altın olmayan parçalar ya sökülür ya da ağırlıkları hesaptan düşülür.
Tartı. Her grup hassas terazide ayrı tartılır. Tartıyı kendi gözünüzle görün.
Ayar tespiti. Önce damgaya bakılır. Damga okunmuyorsa ya da şüphe varsa mihenk taşı ve ayar asitleriyle ya da ayar ölçüm cihazıyla bakılır. Lehimli yerlerde ayar düşük çıkabilir.
Has hesabı. Her grubun gramı kendi milyemiyle çarpılır, haslar toplanır.
Fiyat. Toplam has, o anki has fiyatı üzerinden TL'ye çevrilir ve size söylenir.
Hurda altın kuyumcuda çoğu zaman olduğu gibi takı olarak satılmaz; eritilip yeniden işlenmek üzere değerlendirilir. Eritme, ayar tespiti ve rafine işinin bir maliyeti vardır. Bu yüzden hurdada teklif, has üzerinden bulduğunuz rakamın biraz altında olabilir. Kuyumcuya "hangi milyemden, kaç gram has üzerinden hesapladınız?" diye sormanız hakkınızdır. Bizim tezgâhta da sıra aynıdır: tartı, ayar kontrolü, has hesabı, fiyat.
Çarşıda esnaf arasındaki hesap da büyük ölçüde has üzerinden döner. Bir kuyumcu toptancıdan bilezik alırken çoğu zaman karşılığını has gram olarak konuşur. Müşteri tarafında ise bu hesap TL'ye çevrilerek söylenir.
Damga yeterli mi?
Damga iyi bir başlangıçtır ama kanıt değildir. 916 damgalı bir bilezik gerçekten 22 ayar olabilir; damgası sonradan vurulmuş, düşük ayarlı bir parça da olabilir. Özellikle eski, faturasız ya da kaynağı belirsiz takılarda kuyumcu ayarı ayrıca kontrol eder. Bunu kişisel bir güvensizlik olarak görmeyin; aynı kontrol sizin elinize geçecek parayı da korur. Sahte ve düşük ayarlı ürünü nasıl anlayacağınızı sahte altın nasıl anlaşılır yazımızda anlattık.
Eski takılarda bazen "22K", "18K" ya da "14K" gibi yurt dışı damgaları görülür. Bunlar da aynı milyemlere karşılık gelir: 22K 916, 18K 750, 14K 585. Rakamı okuyamıyorsanız tezgâhta ölçtürün.
Birikimde has hesabı neden önemli?
Altın biriktiren biri için asıl soru "kaç gram altınım var?" değil, "kaç gram hasım var?" olmalı. 50 gram karışık takı ile 50 gram 22 ayar bilezik aynı şey değildir. İlkinin içinde belki 30 gram has vardır, ikincisinde 45,8 gram.
Elinizdeki altının hasını bir kâğıda yazın: ürün, gram, milyem, has. Yeni bir şey aldığınızda satırı ekleyin. Toplam hasınızı bildiğinizde fiyat panosuna bakıp birikiminizin yaklaşık değerini birkaç saniyede görürsünüz. Birikim için işçiliği düşük ürünleri tercih etmenin nedenini de bu tablo gösterir; bozdururken işçilik değil has ödenir. Bu konunun ayrıntısı bilezik yatırımının artıları ve eksileri yazımızda.
Yeni altın alacaksanız sitemizde her ürünün ayarı, milyemi ve ağırlığı ürün sayfasında yazar. Online altın siparişinde ürünü dükkânımızdan teslim alabilir ya da sigortalı kargoyla isteyebilirsiniz; her satışın faturası kesilir. Elinizdeki takıyı hasa çevirtmek için ise Ali Paşa Çarşısı'ndaki mağazamıza uğrayın.
Sık Sorulan Sorular
Has altın kaç ayar?
Has, saf altın demektir ve 24 ayara karşılık gelir. Piyasadaki gram altın ve külçe 995 milyemdir; çarşıda bunlar da has altın diye anılır.
916 milyem kaç ayar?
916 milyem 22 ayardır. Bilezik, çeyrek, yarım, tam, Ata ve Reşat altınların ayarı budur.
585 ne demek?
585, 14 ayar altının milyem damgasıdır. Bin birimlik alaşımın 585 birimi saf altındır; 10 gram 14 ayar takıda yaklaşık 5,85 gram has vardır.
Çeyrek altının has karşılığı kaç gram?
Sitemizdeki ürün bilgisine göre ziynet çeyrek 1,75 gram ve 916 milyemdir. Has karşılığı 1,75 × 0,916 ≈ 1,603 gramdır.
Has fiyatı nasıl bulunur?
Gram altın fiyatını 0,995'e bölerek yaklaşık has fiyatını bulursunuz. Bozdurma tarafı için ekrandaki bozdurma fiyatını, alış tarafı için alış fiyatını kullanın.
